Ko'pchilik nomzodlar avtodromni birinchi marta imtihon kuni ko'radi va yomon haydagani uchun emas, keyingi mashq qayerdaligini bilmagani uchun ball yo'qotadi. Maydoncha sxemasini oldindan yodlab olsangiz, imtihonda faqat mashqni to'g'ri bajarish haqida o'ylaysiz.
Avtodrom maydonchasi nimalardan iborat
Avtodrom — atrofi aylana yo'l bilan o'ralgan yopiq maydoncha, ichida mashqlar uchun alohida joylar bor. Mashqlar orasida oddiy yo'l chiziqlari, belgilar va tezlikka rioya qilib harakatlanasiz — buning uchun ham jarima ballari beriladi.
- Start zonasi — nomzod mashinaga o'tirib, kamarni taqib, diktor buyrug'i bilan harakatni boshlaydigan joy.
- Svetoforli chorraha — maydoncha markazida, piyodalar o'tish joylari bilan.
- Estakada (tepalik) — to'xtab, orqaga sirpanmasdan qo'zg'alish kerak bo'lgan qiyalik.
- Parallel parkovka — yo'l bo'ylab joylashgan cho'ntak, unga orqa bilan kiriladi.
- Qayrilish uchun boks («hovli») — boksga kirib, tor joyda qayrilib olinadigan maydoncha.
- Zmeyka va 90 gradusli burilishlar — chiziqlar yoki konuslar bilan belgilangan egri-bugri yo'l.
- Tezlashish bo'lagi — tezlikni oshirib, keyin tormozlash kerak bo'lgan to'g'ri qism.
- Piyodalar o'tish joyi va temir yo'l kesishmasi — stop-chiziq oldida to'xtash tekshiriladigan joylar.
- Finish zonasi — imtihon yakunlanadigan joy.
Sxemada 12 ta mashq tartibi
Quyida rasmiy ro'yxat (VM 408-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom) bo'yicha 12 ta mashq. Raqamlar sxemadagi raqamlar bilan bir xil. Haqiqiy tartibni planshet diktori aytadi, shuning uchun «yod bo'yicha» emas, buyruqlarni tinglab harakat qiling.
- Harakatni boshlash (start)
- Piyodalar o'tish joyi
- Estakadada to'xtash va harakatni boshlash
- 90 gradusga burilishlar
- Tor joyda qayrilish uchun boksga kirish
- Tartibga solingan chorraha
- Ilon izi (zmeyka)
- Orqaga parallel to'xtash (parkovka)
- Tartibga solinmagan temir yo'l kesishmasi
- Tezlashish bo'lagi
- Favqulodda to'xtash — diktor buyrug'i bilan marshrutning istalgan joyida
- Finish
Har bir mashqning o'lchamlari va talablari — «Amaliy imtihon: 12 ta mashq bo'yicha to'liq qo'llanma» maqolasida.
💡 Sxemani bir kechada qanday yodlash mumkin
3D simulyatorda marshrutni ketma-ket 3–4 marta o'ting. Ikkinchi aylanishdayoq keyingi mashqni ko'z bilan qidirmay qo'yasiz va mo'ljallar hamda tezlikka e'tibor bera olasiz.
Imtihondan oldin sxemada nimalarga e'tibor berish kerak
- Harakat yo'nalishi. Maydoncha atrofida harakat bir tomonlama — startdan keyin qaysi tomonga burilishingizni eslab qoling.
- Stop-chiziqlar qayerda. Chorrahada, piyodalar o'tish joyida va temir yo'l kesishmasida aynan chiziq oldida to'xtash kerak. Chiziqni bosish — jarima ballari (qarang: jarima ballari jadvali).
- Parkovka va garajga qaysi tomondan kelinadi. Qaysi ko'zguga qarash va rulni qayoqqa burish shunga bog'liq.
- Estakada qayerda. Qiyalikdan oldin tezlikni oldindan pasaytiring: to'xtash qiyalikning o'zidagi stop-chiziq zonasida bo'lishi kerak.
Avtodrom sxemasida online mashq qilish
Avtodrom24 simulyatoridagi «O'zbekiston» maydonchasi imtihon avtodromini takrorlaydi: o'sha mashqlar, diktorning ovozli buyruqlari va jarima ballari hisobi. Mashq qilish bepul:
- brauzerda — avtodrom24.uz saytini ochib, «3D avtodromni boshlash» tugmasini bosing, hech narsa yuklash shart emas;
- telefonda — AvtoDrom24 ni Google Play'dan bepul yuklab oling, ilova internetsiz ishlaydi.
Qaysi uzatmalar qutisida topshirishni tanlayotgan bo'lsangiz, «Mexanika yoki Avtomat» maqolasini ham o'qing.